Kunnen huisdieren besmet raken met het nieuwe coronavirus?

De kans is erg klein dat huisdieren besmet raken met het nieuwe coronavirus. Op dit moment zijn er enkele meldingen van honden en katten in Hongkong, New York en België die positief getest zijn op het virus. Ook in Nederland zijn een hond en enkele katten besmet geweest met het virus.

Uit experimentele onderzoeken waarbij dieren opzettelijk zijn besmet met het virus, is gebleken dat katten, fretten en hamsters geïnfecteerd kunnen raken. Er zijn nog geen natuurlijke besmettingen van fretten of hamsters bekend.

Zijn er in Nederland (huis)dieren besmet met het coronavirus?

In Nederland zijn er enkele gevallen bekend van dieren met het nieuwe coronavirus. Bij één hond zijn antistoffen tegen het virus aangetroffen. Dit betekent dat de hond besmet is geweest met het virus. De hond is waarschijnlijk besmet geraakt door zijn COVID-positieve eigenaar. Daarnaast is het virus aangetroffen bij enkele nertsenbedrijven waar dieren luchtweg- en darmklachten hadden. Het is aannemelijk dat de dieren in eerste instantie besmet zijn geraakt door medewerkers en dat de nertsen vervolgens elkaar hebben besmet.  Ook bij drie katten die aanwezig waren op één van deze bedrijven zijn antistoffen tegen het virus aangetroffen.

Hoe groot is de kans dat een huisdier een ander dier of mens besmet?

De kans dat een huisdier een ander dier of mens besmet is zeer klein in vergelijking tot besmetting van mens op mens.

In Nederland is één melding van een mogelijke dier-op-mensbesmetting. Deze besmetting heeft plaatsgevonden op een nertsenbedrijf waar nertsen besmet waren met het virus. Een medewerker van het bedrijf heeft de nertsen verzorgd toen nog niet bekend was dat de dieren besmet waren. Mogelijk heeft de medewerker via de nertsen het virus opgelopen. Inmiddels moeten alle medewerkers van nertsenbedrijven persoonlijk beschermingsmiddelen gebruiken.

De kans dat dieren in huishoudens besmet raken met het virus en een rol spelen in de verspreiding van het virus is heel klein. En is op dit moment veel kleiner dan de kans dat mensen elkaar besmetten.

Kan ik de hond uitlaten?

Als je géén klachten hebt zoals neusverkoudheid, loopneus, keelpijn, lichte hoest of verhoging (tot 38 graden Celsius) kun je gewoon je hond uitlaten. Als je wel een van deze klachten hebt, vraag dan iemand anders je hond uit te laten. Voor iedereen die de hond uit laat geldt de algemene preventieve maatregel om tenminste 1,5 meter afstand tot andere mensen in acht te nemen. Honden mogen tijdens het uitlaten in contact komen met andere honden.

Ik heb klachten die passen bij COVID-19, moet ik contact met mijn huisdieren vermijden?

Hoewel de kans erg klein is dat gezelschapsdieren besmet raken met het nieuwe coronavirus, is het verstandig om als u klachten heeft intensief contact met huisdieren te vermijden (niet laten likken en knuffelen, aaien mag wel). Laat de verzorging van huisdieren bij voorkeur over aan mensen zonder klachten die hierbij de algemene hygiënemaatregelen voor omgang met huisdieren (regelmatig handen wassen en niet laten likken) in acht nemen. Honden van mensen met bij COVID-19 passende klachten kunnen gewoon uitgelaten worden door mensen zonder klachten. De honden mogen tijdens het uitlaten in contact komen met andere honden. 

Ik heb klachten die passen bij COVID-19. Wat moet ik doen als mijn huisdier ziek wordt?

Vermijd zoveel mogelijk het contact met je zieke huisdier. Laat het huisdier buiten niet los rondlopen, honden moeten zo kort mogelijk (door iemand anders) worden uitgelaten.

Ga niet zomaar met een ziek dier naar de dierenarts, maar neem eerst telefonisch contact op. De kans dat uw huisdier besmet is met het nieuwe coronavirus is zeer klein. De verspreiding van het nieuwe coronavirus zoals we die nu wereldwijd zien, komt door verspreiding van mens-op-mens.

Ik ben COVID-19-patiënt en word opgenomen in het ziekenhuis. Wat moet ik doen met mijn huisdier?

Je kunt je huisdier door anderen laten verzorgen. Het is voldoende als zij de algemene hygiënemaatregelen voor omgang met huisdieren in acht nemen, zoals regelmatig handen wassen en niet laten likken. Als het niet mogelijk is dat anderen voor je huisdier zorgen, breng je huisdier dan onder in een dierenpension of zorg voor opvang elders.

Wat is het verschil tussen COVID-19 en SARS-CoV-2?

Het nieuwe coronavirus is door de Coronavirus Study Group van de ‘International Committee for the Taxonomy of Viruses’ SARS-CoV-2 genoemd. De ziekte die dit virus veroorzaakt, heet ‘Coronavirus Disease 2019’, afgekort tot COVID-19.

Nertsen zijn gevoelig voor het virus. Mag ik ze nog verzorgen?

In Nederland is het nieuwe coronavirus aangetroffen op enkele nertsenbedrijven waar dieren ziek waren. Daarom wordt uit voorzorg geadviseerd dat mensen met COVID-19 of met klachten die passen bij COVID-19, het contact met de dieren vermijden en de verzorging van hun dieren aan anderen (zonder klachten) over laten. Dat houdt ook in dat je niet in de stal komt, ook niet met milde klachten zoals neusverkoudheid of hoesten.  Mensen die gezond zijn kunnen de dieren gewoon verzorgen. Hierbij is het belangrijk om de algemene hygiënemaatregelen op te volgen zoals regelmatig je handen wassen, afstand houden tot anderen en in de elleboog hoesten en niezen.

Hoe is de besmetting van nerts op mens vastgesteld?

Onderzoekers hebben de genetische code van de virussen die zijn aangetroffen bij nertsen vergeleken met de genetische code van de virussen die zijn aangetroffen bij de medewerkers van het besmette nertsenbedrijf. Op basis daarvan is een stamboom gemaakt. Daaruit kan een beeld worden gekregen van de manier waarop mensen en dieren in tijd en plaats zijn besmet. Op grond daarvan is geconcludeerd dat 1 medewerker van een besmet nertsenbedrijf het virus waarschijnlijk van nertsen heeft opgelopen.

Hoe heeft de besmetting van nerts op mens plaatsgevonden?

De besmetting heeft plaatsgevonden op een nertsenbedrijf waar nertsen besmet waren met SARS-CoV-2. De betreffende medewerker heeft tussen de nertsen gewerkt in de periode dat nog niet bekend was dat de nertsen op het bedrijf besmet waren. Er gold toen nog geen advies voor persoonlijke beschermingsmiddelen. De medewerker is inmiddels hersteld.

Mensen die werken op de besmette nertsenbedrijven moeten daarbij gebruik maken van persoonlijke beschermingsmiddelen.

In Noord-Brabant zijn relatief veel mensen besmet met het coronavirus. In deze provincie wordt ook veel vee gehouden. Is er een relatie tussen het aantal coronabesmettingen en de veehouderij in dit gebied?

Waarschijnlijk niet. Er zijn geen aanwijzingen dat vee, zoals varkens en kippen, geïnfecteerd kan raken met het nieuwe coronavirus. Wel zijn nertsen bij meerdere nertsenbedrijven besmet geraakt. Hierbij hebben mensen waarschijnlijk in eerste instantie het virus overgedragen op de nertsen, die wel geïnfecteerd kunnen worden met SARS-CoV-2. Of er andere factoren, zoals de luchtkwaliteit waar de veehouderij invloed op heeft, een rol spelen is nog onbekend. Daarom zal worden verkend welk onderzoek er gedaan kan worden om de relatie tussen luchtkwaliteit, veehouderij en COVID-19 te onderzoeken.

Zijn er risico’s voor de volksgezondheid?

Er is geen reden om aan te nemen dat het virus zich bij dieren op andere wijze verspreidt dan het tussen mensen doet, namelijk via druppels in de lucht. Alle nertsen worden binnen gehuisvest. Er is daarom geen reden om aan te nemen dat het virus zich over grotere afstanden zal verspreiden.
Uit voorzorg nemen we lucht- en stofmonsters in de omgeving van het gebied. In de eerste en tweede serie luchtmonsters werd geen virus aangetoond in monsters die zijn genomen buiten de stallen. Daarom is het oorspronkelijke advies om in een straal van 400 meter rond een besmet nertsenbedrijf niet te wandelen of fietsen ingetrokken.

Mag ik nog landbouwhuisdieren verzorgen als ik klachten heb die passen bij COVID-19?

Er zijn geen aanwijzingen dat landbouwhuisdieren, zoals koeien, varkens, kippen, schapen en geiten geïnfecteerd kunnen worden met het nieuwe coronavirus. Bij experimenteel onderzoek waarbij varkens, kippen en eenden opzettelijk zijn besmet, bleken deze dieren niet geïnfecteerd te worden. Uit voorzorg wordt geadviseerd dat mensen met COVID-19 of met klachten die passen bij COVID-19 het contact met de dieren vermijden en de verzorging van hun dieren aan anderen (zonder klachten) over laten. Dat houdt ook in dat je niet in de stal komt. Indien het niet anders kan mogen dierenartsen, veehouders en werknemers die milde klachten hebben (neusverkoudheid, loopneus, keelpijn, lichte hoest of verhoging tot 380C, maar géén koorts) en werkzaam zijn in de voedselproducerende sector, wel de dieren verzorgen. Ook bij de verzorging van- en het contact met dieren is het belangrijk om de algemene hygiënemaatregelen op te volgen zoals regelmatig je handen wassen en in de elleboog hoesten en niezen.

Is COVID-19 meldingsplichtig voor dieren?

Alleen nertsenhouders, dierenartsen en onderzoeksinstellingen zijn op dit moment verplicht om symptomen die kunnen wijzen op COVID-19 bij nertsen, zoals ademhalingsproblemen en verhoogde sterfte, te melden. Dit naar aanleiding van de vastgestelde besmettingen op enkele nertsenbedrijven in Nederland. Omdat andere dieren in de veehouderij niet gevoelig lijken voor SARS-CoV-2, wordt voor deze dieren geen meldplicht ingesteld.

De Nederlandse overheid heeft als lid van de World Organisation for Animal Health (OIE) de plicht om relevante ontwikkelingen ten aanzien van (mogelijk) opkomende dierziekten te melden. Daarom is het verzoek aan dierenartsen om bij verdenkingen contact op te nemen met de NVWANederlandse Voedsel- en Warenautoriteit . De NVWA besluit per geval of er diagnostisch onderzoek moet worden verricht. Wageningen Bioveterinary Research heeft hiervoor een PCR-test beschikbaar. Ook aan laboratoria wordt gevraagd om positieve testuitslagen bij de NVWA te melden.

Waar kan ik meer informatie vinden over COVID-19 bij dieren?

Meer informatie over COVID-19 dat specifiek betrekking heeft op dieren is te vinden op www.rijksoverheid.nl