Staat van Zoönosen 2025

1. Inleiding

Zoönosen zijn infectieziekten die overgedragen kunnen worden van dier op mens en andersom. Het (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) maakt ieder jaar in opdracht van de (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) een overzicht van de belangrijkste zoönosen in Nederland. Het betreft voornamelijk zoönosen die door artsen bij de (Gemeentelijke gezondheidsdiensten) gemeld moeten worden en/of door dierenartsen bij de NVWA gemeld moeten worden. In dit overzicht wordt aangegeven hoe vaak deze zoönosen in Nederland voorkomen. Beleidsmakers maar ook andere professionals kunnen deze informatie gebruiken om als het nodig is maatregelen te treffen.
Lees verder op de pagina Samenvatting.

2. Trends

In hoofdstuk 2 'Trends’ wordt per meldingsplichtige zoönose ingegaan op de ontwikkelingen die in het jaar 2025 plaatsvonden.
Lees verder op de pagina Trends.

3. Vector-overdraagbare ziekten

In dit hoofdstuk worden acht ziekten, overdraagbaar door teken of muggen beschreven. De ziekte van Lyme en tekenencefalitis komen endemisch voor in Nederland, het westnijlvirus komt ook sporadisch voor, alhoewel hiervoor alleen in 2020 humane patiënten in Nederland zijn gemeld. De overige beschreven ziekten komen niet voor in Nederland, maar kunnen door reis-gerelateerde infecties wel van belang zijn. Ook zijn chikungunya en dengue van belang voor het Carabisch deel van het koninkrijk.
Lees verder op de pagina Vector-overdraagbare ziekten

4. Uitgelicht

In hoofdstuk 4 ‘Uitgelicht’ wordt dieper ingegaan op bijzondere zoönotische casussen van het afgelopen jaar. Dit jaar wordt in dit hoofdstuk een uitbraak van Q-koorts bij bosrendieren in een Nederlandse dierentuin beschreven. Daarnaast worden minder bekende tekenbeetziekten, waaronder Anaplasma en Babesia infecties beschreven en wordt aandacht gegeven aan de visbacterie Mycobacterium marinum, die bij de mens huidinfecties kan veroorzaken. Tenslotte wordt de vondst van het Batai virus in muggen in Nederland en de worm Opistorchis felineus in een Nederlandse vos beschreven.
Lees verder op de pagina Uitgelicht

Eerdere edities van de Staat van Zoönosen

De Staat van Zoönosen geeft jaarlijks een overzicht van zoönosen. Het gaat om de mate waarin meldingsplichtige zoönosen voorkomen en de ontwikkelingen daarvan op de lange termijn. Hierbij betreft het zowel het aantal ziektegevallen bij mensen als het voorkomen van deze ziekteverwekkers bij dieren. Ook worden elk jaar opmerkelijke voorvallen uitgelicht en wordt een thema behandeld. Daarnaast is er jaarlijks een bijeenkomst voor professionals, het Nationale Symposium Zoönosen, die samenvalt met de publicatie van de nieuwste Staat van Zoönosen.

Een overzicht van verschenen rapporten vindt u in het publicatieoverzicht Staat van Zoönosen

Colofon

Delen uit deze publicatie mogen worden overgenomen op voorwaarde van bronvermelding: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de titel van de publicatie en het jaar van uitgave.

Redactie:

Tryntsje Cuperus (RIVM), Ingrid Friesema (RIVM), Eelco Franz (RIVM), Miriam Maas (RIVM), Maria Catania (NVWA), Vanessa Visser (NVWA)

Auteurs:

Valérie Baede (RIVM), Oda van den Berg (RIVM), Ingeborg Boxman (WFSR), Marieta Braks (RIVM), Els Broens (Faculteit Diergeneeskunde), René van den Brom (GD), Greetje Castelijn (WFSR), Maria Catania (NVWA), Laura Derks (RIVM), Marloes van Dijk (Faculteit Diergeneeskunde), Frederika Dijkstra (RIVM), Petra Dop (NVWA), Eric Doppenberg (RIVM), Phaedra Eble (WBVR), Dirk Eggink (RIVM), Erika van Elzakker (AUMC), Lenny Engelen (GGD Zuid-Limburg), Marc Engelsma (WBVR), Sabiena Feenstra (RIVM), Eelco Franz (RIVM), Ingrid Friesema (RIVM), Alexander van der Gaag (RIVM), Heather Graham (WBVR), Edou Heddema (Zuyderland MC), Denise Hoek (RIVM), Jorrit Hofstra (RIVM), Jooske Ijzer (Faculteit Diergeneeskunde), Jakko van Ingen (Radboudumc), Senta Janssen (GGD Limburg Noord), Pieter Jacobs (NVWA), Evelien Germeraad (WBVR), Christine Kaandorp (dierenarts), Dré Kampfraath (WBVR), Marleen Kannekens-Jager (WBVR), Martijn Keet (RIVM), Karen Kerkhof (RIVM), Lucien van Keulen (WBVR), Gijs Klous (RIVM), Miriam Koene (WBVR), Ad Koets (WBVR), Jeroen Koomen (WBVR), Samira Koullali (RIVM), Maren Lanzl (RIVM), Hans van der Linden (AUMC), Ralph Litjens (WFSR), Miriam Maas (RIVM), Riks Maas (WBVR), Adam Meijer (RIVM), Wesley Mocking (RIVM), Lapo Mughini Gras (RIVM), Annemieke Mulder (RIVM), Daan Notermans (RIVM), Marieke Opsteegh (RIVM), Roan Pijnacker (RIVM), Joline Poulie (NVWA), Johan Reimerink (RIVM), Daphne Reukers (RIVM), Chantal Reusken (RIVM), Jolianne Rijks (DWHC), Paula Ristow (AUMC), Thomas Roodsant (RIVM), Harry Rozendaal (NVWA), Reina Sikkema (ErasmusMC), Ife Slegers-Fitz-James (NVWA), Nina van Sorge (AUMC), Marcel Spierenburg (NVWA), Hein Sprong (RIVM), Hilde Sterckx (NVWA), Arno Swart (RIVM), Arjan Stroo (NVWA), Lola Tulen (RIVM), Mathilde Uiterwijk (NVWA), Paul in ’t Veld (NVWA), Charlotte Verbart (NVWA), Amanja Verhaegh-Haasnoot (GGD Zuid Limburg), Anja Versteeg (RIVM), Vanessa Visser (NVWA), Menno van der Voort (WFSR), Coen van der Weijden (NVWA), Tim Wiersma (NVWA), Kees van den Wijngaard (RIVM), Ben Wit (NVWA).